Berlijn Toppers

Wanneer u met ons door Berlijn fietst, zult u snel vaststellen: de stad is erg ruim en toont veel breuken en tegenstellingen. Oud en nieuw, gelukte en mislukte experimenten staan lukraak door elkaar. Elk tijdperk, elk verschillend politiek systeem heeft gebouwen achtergelaten, terwijl andere onder het mom ‘verouderd’ in alle haast onder de sloophamer gingen. Zo is het stadsbeeld van vandaag: geen harmonisch geheel, maar een collage van bizarre en spannende bouwwerken.

Naast de bekende bezienswaardigheden beleeft u de typisch Berlijnse huurkazernes, werpt een blik in de binnenhofjes en leert hoe de stad 150 jaar geleden explodeerde, zowel qua bevolking als qua economie. U valt van de glorie van Pruisen in de glas-,staal- en betonarchitectuur van de regeringswijk. U zult versteld staan van de vrije ruimte in het stadscentrum, waar een DDR-paleis heeft plaatsgemaakt voor de herrijzing van het oude koninklijke stadslot uit de Pruisische tijd. Tijdens deze tour nemen wij u mee in de dynamiek van een metropool en hoort u ook wat de Berlijners zelf van al deze enorme veranderingen vinden.

Nog maar 15 jaar geleden brokkelde in Prenzlauer Berg de gevels nog af en waren vele van de honderd jaar oude huurkazernes onbewoonbaar. Tussen deze chaos ontstond een voor DDR-tijden buitengewone en levendige een subcultuur. Tegenwoordig zijn de meeste van die panden gesaneerd en in luxe-appartementen veranderd. Wat eens een anarchistische, alternatieve buurt was, is nu een levendig woongebied voor jonge gezinnen en creatieve individuen.

De grote leegte in het midden. Einde 2008 werden de laatste sloopwerkzaamheden van het ‘Palast der Republik’ verricht. Op deze plek plant men nu de wederopbouw van het Pruisische stadspaleis dat hier ooit stond. Voor het zover is, gaapt er een leegte in het midden van de stad ter grootte van het Rode Plein. De Dom oogt nu in ieder geval imposanter. De blauw-witte schoenendoos dient als als tijdelijke kunsthal – een tussenoplossing.

De socialistische stad en de socialistische mens: het eerste moest de laatste creëren en zo kreeg de Alexanderplatz ter gelegenheid van de twintigste verjaardag van de DDR een nieuw aanblik: een hoog hotelgebouw, de ‘Weltzeituhr’ en het steeds rijkelijk gevulde centrale warenhuis.

Oud en nieuw dicht bij elkaar: De 7 eeuwen oude Marienkerk is het oudste gebedshuis van Berlijn. Naast haar prijkt de hemelshoge televisietoren, het 365 meter tellende prestigeprojekt van de DDR.

De ‘Spandauer Vorstadt’ en het ‘Scheunenviertel’: in 1672 bande de Grote Keurvorst alle houtschuren uit de stad: een nieuwe wijk ontstond buiten de stadsmuren, waar later ook de joodse kleinhandel heentrok. Vandaag overspoelen horeca en kunstgalerieën dit gebied rondom de ‘Hackesche Höfe’.

Vijf musea staan op het Museumeiland. Nofretete verwelkomt u in het ‘Neues Museum’. Het Bodemuseum siert de noordelijke punt van het eiland, dat enkele jaren geleden de deuren weer opende (foto rechts).

Het ‘Zeughaus’ is het oudste gebouw van Unter den Linden. In 1701 kroonde de Brandenburgse keurvorst zichzelf tot koning van Pruisen. Die nieuwe machtsstatus moest natuurlijk tot uitdrukking komen in representatieve architectuur.

2711 betonnen zuilen tegen het vergeten. Op een erg prominente plaats, tussen de Brandeburger Tor en de Potsdamer Platz herinnert het ‘Monument voor de vermoorde joden van Europa’, kortweg Holocaustmonument genoemd, aan het donkerste hoofdstuk in de Duitse geschiedenis.

De Pariser Platz met de Brandeburger Tor geldt als Berlijns visitekaartje. Vaak vinden heftige discussies plaats, welke demonstraties wel en niet mogen plaatsvinden voor deze wereldberoemde coulisse. Verklede soldaten uit de oorlog en de poserende Berlijnse beer horen bij de dagelijkse maskerade, terwijl de ijsbeer, die eigenlijk de opwarming van de aarde moest tegengaan, het hoofd onmogelijk koel kon houden bij het zien van zoveel commotie.

Glas, staal en beton – aan de Potsdamer Platz presenteert Berlijn zich van haar modernste kant. In de jaren 20 reden er 600 trams per uur over deze plaats. Als herinnering aan de goede oude tijd, plaatste de stad hier een replica van Duitsland’s eerste verkeerslicht.

Rondom de Gendarmenmarkt toont Berlijn zich edel en gecultiveerd. De prijzen in de omliggende horecagelegenheiden passen zich aan de omgeving aan.

Een vormenspel – rechthoek en cirkel – aangevuld met veel glas, dat de transparantie van de regeringswijk symboliseert. Links de parlementsbibliotheek, rechts het ‘Kanzleramt’, de werkplek van het Duitse regeringshoofd. Ook in de architectuur houdt een goed, oud voetbalmotto stand: ‘Het ronde moet in het hoekige.’

Vanuit de regeringswijk gezien, staat het ‘Hauptbahnhof’ voorlopig nog spectaculair solitair. In de volgende jaren ontstaan aan beide zijdes van Berlijns belangrijkste treinstation nieuwe, vooral kubusvormige gebouwen.

Opgelet: Dit kleine overzicht is absoluut geen vervanging voor een tour van ˮBerlin on Bike“!

Naar boven